آینده فناوری اطلاعات و ارتباطات

بسم الله الرحمن الرحیم

 

تغییرات عمده در چگونگی گذران زندگی، هدایت کسب و کار، و تولید غذاها و کالاهایی که مصرف می کنیم، اصلاً مسئله جدیدی نیست. انفجار نوآوری که حدوداً هر 55 سال یکبار اتفاق می افتند، موجب این گونه تغییرات می شود؛ انفجار نوآوری بین سال های 1910 تا 1980 میلادی، خودرو، هواپیما، چراغ های الکتریکی، تلگراف، بی سیم، فیلم حلقوی، تصاویر متحرک و رادیو را به ارمغان آورد.

در دهه 1930، انفجار نوآوری دیگری، الیاف پلاستیکی، وسایل خانگی، هواپیماهای جت و تلویزیون را به زندگی بشر ارزانی داشت. اگر چه انفجارهای نوآوری تغییراتی ایجاد می کنند؛ اما انقلاب ها همه چیز را متحول می سازند؛ نخستین انقلاب، کشاورزی بود و انقلاب چاپ و انقلاب صنعتی به دنبال آن ظهور کردند.

مدیریت اجتماعی در حضور ایده های متکثر

بسم الله الرحمن الرحیم

 

برای مدیریت اجتماعی ایده های متفاوتی در مقاطع مختلف زمانی وجود دارد، ایده ها معمولا از نوع جهان بینی افراد نشئت میگیرد. اینکه در یک اجتماع با گروه های موثر متکثر کدام ایده ها در فضای عمومی از تفوق بیشتری برخوردار باشند مسئله ای است که در مقاطع حساس خود را به خوبی نشان میدهد، زمانی که برای یک مسئله دو راه حل کاملا متناقض وجود دارد چطور میتوان بهینه ترین و درست ترین راه را تشخیص داد؟ آیا مسئولین مستقر در نظام حاکم تنها شایستگی این را دارند که ایده خود را پیش ببرند و در فضای عمومی ایده های خود و وابستگان به خود را عملی کنند یا اینکه دیگران نیز بایستی سهمی در حکمرانی داشته باشند؟

به طور خاص در حوزه رسانه و مدیریت فضای اجتماعی در این بخش لازم است مشخص شود که چه صورت مسئله هایی پیش روی حاکمیت قرار دارد. در بسیاری از موارد صورت مسئله ها به جهت سایه انداختن مسائل سیاسی، مخدوش اند. منظور از روشن بودن صورت مسئله ها این است که اولا چه چالشی موجود است و ثانیا چه هدفی در مواجهه با این چالش مد نظر است. مثلا در بحث فیلترینگ اغلب بازیگران قائل به این مسئله هستند که در حالت ایده آل حتما بهتر است که پیام رسانهای بومی به صورت عمومی مورد استفاده قرار بگیرند و بتوانند با نمونه های خارجی رقابت کنند لذا این هدف که پیام رسان های بومی تقویت شوند یک هدف عمومی است اما گاها به جهت سایه انداختن مسائل سیاسی این هدف از انظار پنهان می‌ماند. حال سوال اینجاست که از چه مسیری این هدف محقق شود؟ گروهی مسیر فیلترینگ را پیشنهاد میکنند و گروهی دیگر دقیقا عکس این مطلب را.

Connectivism

بسم الله الرحمن الرحیم

ارتباط‌گرایی به عنوان پـارادایم جدیـد یـادگیری در عـصر دیجیتـال مطـرح اسـت.ایـن نظریـه، نظریــه‌هـای یــادگیری رفتــارگرایی، شـناخت‌گرایــی و سـازنده‌گرایــی را بــه چالش کشانده و در رویارویی با آنها، با توجـه بـه اسـتلزامات عـصر دیجیتـال کارآمـدتر جلوه نموده است. بنابر استدلال زیمـنس چنـین نظریـه‌هـایی زمـانی شـکل گرفتـه‌انـد که یادگیری تحت تأثیر فناوریهای جدید نبوده است. این در حالی است که در دهه‌های اخیر فنـاوری چگـونگی زنـدگی، ارتبـاط و یـادگیری را بـه شـکل نـویی سـازماندهـی کرده و موجب گرایشهای جدید در حوزه یـادگیری شـده اسـت. (رضایی، نثری، آزمند, 1390)

ارتباط‌گرایی از سوی جورج زیمنس در سال 2004 ارائـه شـد. مبنای معرفت‌شناختی این نظریه «دانش ارتباطی» یا دانـش توزیـع شـده اسـت کـه توسـط اسـتفن داونز معرفی و گسترش یافته است. به اعتقاد کپ و هیل بـه خاطر وسعت کارهایی که این دو در فضای مجازی انجام داده‌اند این نظریه توجه زیـادی را در محافل علمی به خود معطوف کرده است. از نظر ارتباط‌گرایی یادگیری عبارت است از خلق گره‌ها و ارتباطـات جدیـد. به عبارت دیگر یادگیری فرآیند شکل‌گیری و شکل‌دهی شبکه‌هاست. «ارتباط‌گرایی دیدگاهی است که دانش و شناخت را توزیع شده در سطح شبکه‌ای از افـراد و فناوری می‌بیند و یادگیری را فرایند ارتباط، رشد و رهیابی آن شبکه‌ها می‌داند.»  به زبان ساده‌تر ایجاد کردن گره‌ها، ارتباط‌دادن گره‌ها با یکدیگر و تشکیل شبکه‌ای از این گره شبکه ها و ارتباطات، یادگیری را ایجاد می‌کند. نکته ظریف در این است کـه این تعریف یادگیری را حاصل ارتباطات نمیدانـد بلکـه خـود ارتباطـات مـی‌داند در ایـن تعریف یادگیری تنها از طریق شبکه اتفاق نمی افتد یا از طریق شبکه تسهیل نمی‌شود بلکه خود شبکه سازی به عنوان یادگیری معرفی می‌شود. (اسکندری، فردانش، سجادی, 1389)

انسان واقعی-مجازی

بسم الله الرحمن الرحیم

در  نگاه مک‌لوهان، رسانه امتداد انسان است، رسانه‌گری تن آدمی را امتداد داده است، توانایی آدمی را برای ادراک، بیان خویشتن، رفتن به سراغ دیگران حس کردن آنها در مکان‌ها و زمان‌ها وسعت داده است. رسانه ها، قوای انسانی را تقویت کرده اند؛ تلگراف و فرستنده های رادیویی و تلویزیونی قدرت بیان آدمی و نیز قدرت شنوایی انسان را امتداد بخشیده اند. او با تعریف رسانه به عنوان امتداد فتى حواس انسان، تمدن جدید را حاصل امتداد و گسترش حواس انسان و لذا رسانه ها را سازنده تمدن می داند. مک لوهان مفاهیم و مؤلفه های مدرنی چون فردگرایی، عقل گرایی، ملی گرایی و اصلاحات مذهبی را پیامد چاپ و فنون، کتابت و به عبارتی رسانه های مکتوب می داند که ناشی از غلبه حس بینایی بر دیگر حواس است، چرا که از بین تمامی حواس، تنها حس بینایی است که می تواند باعث احساس جدایی و ناپیوستگی شود (مهدی‌زاده, 1393).

Technological singularity

بسم الله الرحمن الرحیم

Technological singularity به معنای لغوی تکینگی یا یکتایی فناوری است که حکایت از روند پیشرفت فناوری دارد. فرضیه ای وجود دارد که می‌گوید پیشرفت فناوری به گونه ای پیش خواهد رفت که روزی، هوش مصنوعی از هوش انسانی پیشی گرفته و منجر به تغییرات شگرف یا حتی پایان تمدن بشری خواهد شد. چون توانایی‌های چنین هوشی ممکن است قابل درک نباشند، اتفاقاتی که بعد از تکینگی فناوری می‌افتند ممکن است پیش‌بینی ناپذیر باشند. در آن زمان ربات ها دیگر به انسان ها نیازی نخواهند داشت و ما صرفا موجوداتی عقب افتاده خواهیم بود که جلوی دست و پای ربات ها را برای پیشرفت گرفته ایم. اما باید در نظر داشته باشیم، پیش از اینکه انسان ها برده ربات ها شوند، چنین موجی را تحت کنترل بگیریم و بدانیم که ماهیت وجودی هوش مصنوعی، کمک به بشر است، نه جایگزینی. دانشمندان در ارتباط با جزئیات این ماجرا توافقی ندارند و هر کس براساس علم و دانش خود، فرضیه ای ارائه می دهد. از ۳۰ تا ۱۰۰۰ سال آینده، هر زمانی ممکن است تکینگی فناوری رخ داده و زندگی انسان ها به شکلی دیگر پیش رود (رحیمی, 1396).

تحلیل یک پدیده اجتماعی در بستر سه فضای ارتباطات

بسم الله الرحمن الرحیم

سه فضای ارتباطی در نظام فراگیر واقعی – مجازی وجود دارد. نظام فراگیر واقعی – مجازی از نظام فراگیر کامپیوتری گرفته شده است. 

در این سه نظام سه نوع ارتباط وجود دارد. 1- فضای ارتباطی حاضر با حاضر 2 – فضای ارتباطی حاضر با غایب ( زیرساختی‌ترین بنیاد جهانی شدن فضای مجازی و صنعت واقعیت مجازی همین نوع از ارتباط است و با مورس آغاز شد). نوع سوم، ارتباط غایب با غایب است به این معنا که ماشین با ماشین ارتباط برقرار می‌کند و در اینجا با یک نظام ارتباطی کاملا صنعتی و اتوماتیک و در عین حال برنامه ای شده مواجه هستیم (رفیعی, 1385).

چرا و چگونه اینترنت موجب تغییرات بزرگ فرهنگی و اجتماعی شد

بسم الله الرحمن الرحیم

اینترنت از مهم‌ترین ارکان فناوری اطلاعات و ارتباطات در دنیای معاصر است و جامعه امروزی از جنبه‌های گوناگون از جمله آموزش، پژوهش، اقتصاد، تجارت، فرهنگ و... به آن وابسته شده است. اینترنت در مدت زمان کوتاهی که از پیدایش آن  می‌گذرد توانسته است زمینه ساز تغییرات فراوانی در عرصه‌های مختلف زندگی انسان‌ها شود؛ زیرا نگاه مردم را نسبت به محیط اطراف خود دگرگون کرده و شناخت آنان را از پدیده‌ها تغییر داده و در نحوة روابط بین آنان با یکدیگر تأثیر گذاشته است. فضای دموکراتیک و همگانی اینترنت و امکان دسترس آسان و سریع عموم مردم به محتوای آن موجب تحوّلات اجتماعی و فرهنگی شده است (رضی، احمد؛ اکبر آبادی، محسن, 1387).